Układ nerwowy

Sat Nam

Dzisiaj słów kilka o Jodze Kundalini jako metodzie terapeutycznej poliwagalnej - regulacji układu nerwowego i nerwu błędnego.

„Nie wyregulujemy emocji bez regulacji układu nerwowego.”

Joga kundalini jako metoda regulacji autonomicznej – w świetle teorii poliwagalnej

Stephen Porges opisuje funkcjonowanie układu nerwowego jako dynamiczny proces przełączania się między stanami: bezpieczeństwa (ventral vagal), mobilizacji (układ współczulny) oraz immobilizacji (dorsal vagal). Kluczowym celem zdrowia psychicznego nie jest eliminacja tych stanów, lecz zdolność do ich elastycznej regulacji i powrotu do stanu bezpieczeństwa.

W tym kontekście joga kundalini może być rozumiana jako interwencja somatyczna oddziałująca bezpośrednio na autonomiczny układ nerwowy.

Mechanizmy jej działania obejmują:

•  Modulację aktywności nerwu błędnego poprzez techniki oddechowe (np. wydłużony wydech), co wpływa na wzrost zmienności rytmu serca (HRV) i aktywację przywspółczulną

• Regulację osi HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza), prowadzącą do obniżenia poziomu kortyzolu i redukcji przewlekłego stresu

• Wpływ na układy neuroprzekaźnikowe, w tym wzrost aktywności GABA (działanie hamujące, przeciwlękowe) oraz modulację serotoniny i dopaminy

• Zwiększenie interocepcji (aktywność wyspy i kory somatosensorycznej), co poprawia zdolność do rozpoznawania i regulacji stanów wewnętrznych

• Integrację sieci neuronalnych (pień mózgu – układ limbiczny – kora przedczołowa), wspierającą kontrolę emocjonalną i funkcje wykonawcze

Z perspektywy klinicznej oznacza to, że joga kundalini:

• redukuje objawy hiperaktywacji (lęk, napięcie, nadpobudliwość)

• wspiera wychodzenie ze stanów hipoaktywacji (depresyjność, dysocjacja)

• zwiększa tzw. „okno tolerancji” układu nerwowego

W ujęciu poliwagalnym praktyka ta nie jest jedynie techniką relaksacyjną, lecz stanowi narzędzie neuroregulacyjne, które oddziałuje na poziomie fizjologicznym, zanim pojawi się zmiana poznawcza czy emocjonalna.

---------

Autorka: Marta Wilk-Sokołowska